Instituti i Statistikave të Shqipërisë (INSTAT) ra viktimë e një sulmi hakerimi në të cilin disa nga sistemet e tij u komprometuan. Sulmi ndodhi të mërkurën, duke bërë që instituti të aktivizojë protokollet e urgjencës dhe të nisë një hetim për të vlerësuar shkallën e dëmit të shkaktuar nga shkelja.
Autoritetet lokale u njoftuan për sulmin kibernetik dhe INSTAT ka siguruar publikun se të dhënat e Censusit 2023 nuk janë cenuar. Ekipi teknik në INSTAT veproi me shpejtësi për mbrojtjen e të dhënave dhe parandalimin e shkatërrimit të mëtejshëm. Organizata gjithashtu njoftoi se do të vazhdojë aktivitetet e saj statistikore dhe do të përdorë mjete alternative të komunikimit.
Sulmi i është atribuar një aktori kërcënimi të lidhur me Iranin, veçanërisht grupit të hakerëve Homeland Justice. Grupi pretendoi se kishte akses në mbi 100 Terabajt GIS dhe të dhëna të regjistrimit nga INSTAT, megjithëse ende nuk është verifikuar nëse ndonjë e dhënë ishte komprometuar.
Ky incident nuk është hera e parë që Shqipëria vihet në shënjestër të hakerëve iranianë. Në të kaluarën, Autoriteti Kombëtar i Shqipërisë për Certifikimin Elektronik dhe Sigurinë Kibernetike (AKCESK) zbuloi se sulmet kibernetike goditën Kuvendin e Republikës së Shqipërisë dhe kompaninë e telekomit One Albania. Grupi i hakerëve iranianë Homeland Justice gjithashtu mori përgjegjësinë për këto sulme dhe pohoi se ata kishin hakuar edhe Air Albania.
Ky model i sulmeve kibernetike ka acaruar marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Iranit. Shqipëria ndërpreu më parë marrëdhëniet diplomatike me Iranin dhe dëboi stafin e ambasadës së vendit për një sulm kibernetik në mesin e vitit 2022. Qeveria e Shteteve të Bashkuara ka dënuar Iranin për sulmin ndaj Shqipërisë dhe ka bërë thirrje që Irani të mbajë përgjegjësi për këto veprime.
Në këtë sulm të fundit ndaj INSTAT, agjencia kibernetike e Shqipërisë (AKCESK) dhe policia e shtetit po bashkëpunojnë me institutin për të rikuperuar sistemet e prekura dhe për të hetuar shkeljen. Qeveria iraniane është fajësuar zyrtarisht nga NATO dhe Britania e Madhe për sulmet kibernetike ndaj Shqipërisë dhe Departamenti i Thesarit i SHBA-së ka njoftuar sanksione kundër Ministrisë së Inteligjencës dhe Sigurisë së Iranit (MOIS) dhe ministrit të saj të Inteligjencës.
Është evidente se këto sulme kibernetike përbëjnë një kërcënim serioz për sigurinë kombëtare të Shqipërisë dhe kanë tërhequr dënimin e ashpër dhe veprimet hakmarrëse nga komuniteti ndërkombëtar. Ndërsa hetimi për shkeljen e INSTAT-it vazhdon, mbetet për t'u parë se si do të përgjigjet Shqipëria dhe aleatët e saj ndaj këtyre akteve armiqësore në hapësirën kibernetike.